Bitcoin

De Bitcoin als toepassing van een cryptovaluta is slechts het begin van veranderingen in de financiële wereld. De bitcoin is misschien het eerste voorbeeld van wat de blockchain-technologie allemaal in gang heeft gezet, maar als de voortekenen niet bedriegen, gaat blockchain ons leven nog ingrijpend veranderen. In tal van economische secoren kan de technologie een behoorlijke revolutie veroorzaken. Tijd dus om nogmaals eens goed te proberen de blockchain en impact ervan in het kort te beschrijven.

Gezamenlijk grootboek

Blockchain is in 2009 bedacht als basissysteem van het elektronische betaalmiddel Bitcoin.

Simpel gezegd gaat de blockchain om een database waarvan heel veel kopiën van transactie (met hun historie) op een netwerk van computers staan. Deze transacties kunnen geldtransacties zijn, maar ook bijvoorbeeld chronologische logistieke keteninformatie, of een kadasterinformatie.

De blockchain is openbaar en alle informatie wordt decentraal opgeslagen. Er is dus geen centrale partij die de macht over het systeem heeft. Dit geeft het netwerk het vertrouwen waarmee het uiteindelijk de dienst van bijvoorbeeld een notaris zou kunnen vervangen. Het blockchain-protocol zorgt ervoor dat alle computers in het netwerk een kopie van alle transacties ontvangen. De computers controleren elkaars administratie en afwijkingen (fraude) worden als invalide transacties gekenmerkt en tellen dus niet mee. De administratie blijft daarmee integer. Niemand is eigenaar van de database en niemand kan reeds weggeschreven informatie aanpassen of verwijderen. De chronologische informatieblokken in de keten zijn logisch aaneengeregen.

Minder ruimte voor fraude dus straks ook in onze wereld! Een voorbeeld van de “zegen van de technologie” voor de mensheid zoals de Amerikaanse Singularity University in Zembla (of was het Tegenlicht) het eens verwoordde. Daarin trouwens ook de frase “de technologiegeest is uit de fles‘ die ik nogal indrukwekkend vond klinken. Overal om ons heen zie je immers nu alles in een stroomversnelling komen. Blockchain, robotica, IoT, human cyborgs, 3D-printing, etc., etc.)

Toepassingen

Voor de blockchain worden steeds meer toepassingsgebieden gevonden. Voor de financiële wereld worden echter de meest grote gevolgen verwacht. De blockchain wordt door velen de belangrijkste ontwikkeling sinds het ontstaan van het internet genoemd. Wanneer je de blockchaintechnologie koppelt aan bijvoorbeeld automatische electronische sloten van de deur van je gehuurde vakantiehuisje (of boedelbak) dan zou (als je op tijd betaald hebt) automatisch de deur/slot te bedienen zijn zolang de verhuurperiode loopt (www.slock.it)

Financiële wereld

De meeste opwinding over blockchain is echter te vinden binnen de fintech-industrie. De Spaanse bank Santander zegt dat de bancaire sector met blockchains tot wel 20 miljard dollar zou kunnen besparen. In Amerika hebben 25 banken zich verenigd in een blockchain-startup. Ware believers voorspellen geen goede toekomst voor de toepassingen van de blockchain door banken, omdat het ware gedecentraliseerde karakter daarbinnen natuurlijk niet goed tot zijn recht komt. Maar ze stappen er wel in. Ze moeten wel uiteraard, want het vormt een grote bedreiging voor hen. Het systeem kan ze immers overbodig maken! Als ik een bedrag (of beter “waarde”) zou willen geven (overmaken) naar een kennis aan de andere kant van de wereld kan ik dit momenteel alleen via een bankinstelling doen. Die rekent daar provisie over en de transactie duurt relatief lang. Via een Bitcointransactie over de blockchain kost dat niets en gebeurt dit binnen in een fractie van de banktijd. Én: het is dan een zaak tussen de verzender en ontvanger en niemand anders.

Critici zeggen dat het onzin is dat banken zich zo storten op blockchain. Banken hébben geen probleem waar blockchain de oplossing voor is, zij zíjn het probleem. Als er iets is dat banken immers niet willen, is een systeem waarover ze geen zeggenschap hebben.

Het gevolg is dat er wonderlijke tussenvormen worden bedacht waardoor de financiële sector toch kan meedoen met de hype. Toepassingen bijvoorbeeld die een beetje blockchain zijn, maar niet helemaal. Een bekend organisatieadviesbureau vroeg onlangs een patent aan op een blockchain die wél achteraf aanpasbaar is door een centrale beheerder. Daar werd in diverse blogs hartelijk om gelachen natuurlijk.

De hype voorbij

De gouden tijden voor blockchain komen vanzelf, net als internet en de mobiele telefoon dat deden. Eerst weet niemand ervan, dan komt het in het nieuws en stijgen de verwachtingen immens. Dan valt het tegen, en weer 2 jaar later zie je toepassingen. We zitten nu in een piekjaar van blockchain. Volgend jaar hoor je overal dat het toch te moeilijk is of te duur, en lezen we over diversen tegenslagen binnen projecten, maar uiteindelijk zie je het ineens toch overal nuttige toepassingen heeft gekregen. Zo weet ik nog goed dat een directeur (die ik heel hoog had zitten) in 1999 eens tegen mij zei “ja dat internet, dat wordt het niet. Misschien wel voor alleen consumenten. Niet voor de zakelijke markt”. Zo is ook een vroegere mening van de CEO van KPN bekend die het prijsmodel wilde blijven baseren op telefoneren. Hij gaf aan “dat appen niet zou doorbreken, omdat mensen elkaar veel liever zouden willen blijven spreken in plaats van te teksten”.

2017 en blockchain. Een spannend jaar. We zullen zien wat ervan komt.

Peter Kranenburg